Evaluatiecommissie: DNB schoot tekort in toezicht

14-12-2021

De Nederlandsche Bank (DNB) schoot te kort in het toezicht bij Conservatrix. “Eerder en krachtiger ingrijpen door DNB had mogelijk voor een andere wending kunnen zorgen”, concludeert de Evaluatiecommissie Conservatrix in het eindverslag dat vandaag naar de Tweede Kamer is verzonden door de minister van Financiën.

 

Gevoelige onvolkomendheden

De toezichthouder was volgens de Evaluatiecommissie te veel gefocust op het voorkomen van een korting op de polissen. Dat was een ‘complicerend taboe’ in het reddingsproces. Een korting op de aanspraken was voor DNB ‘de facto onbespreekbaar’ en dat beperkte de keuze van alternatieve scenario’s en in overnamekandidaten. De plannen van Greg Lindberg, zo stelt de Evaluatiecommissie, bevatten ‘gevoelige onvolkomenheden’.

Zo mocht Lindberg de bezittingen van Conservatrix buiten Nederland plaatsen. Dat was onhandig volgens de commissie: “Met de kennis van nu bevatte de vormgeving van de afspraken met de nieuwe eigenaar gevoelige onvolkomenheden. Zo ontbrak een vorm van zekerheidstelling voor de bijstortingsverplichting ter borging van de solvabiliteit. De herverzekeringsovereenkomst (die werd ondergebracht bij een dochteronderneming van Lindberg) roept bij de Evaluatiecommissie vragen op. Ook bood de herverzekeringsovereenkomst de nieuwe eigenaar mogelijkheden om het herverzekeringsrisico onder te brengen bij weer een andere dochteronderneming van de nieuwe eigenaar op Barbados.”.

Meerdere voorwaarden van DNB, die nog steeds onbekend zijn bij de Stichting, werden volgens de commissie niet door Lindberg nagekomen: “Aan het onderpand, het zogenaamde collateral, waren voorwaarden gesteld die niet werden nagekomen. De nieuwe eigendomsstructuur van Conservatrix zou later effectief optreden van DNB ernstig bemoeilijken. Een houdstermaatschappij naar Nederlands recht werd de aandeelhouder, maar beschikte niet over activa. De uiteindelijke eigenaar had zich via twee vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid naar buitenlands recht (‘limiteds’), waarvan een in Delaware, ‘op afstand’ geplaatst. Hiermee werd de feitelijke afdwinging van de contractuele afspraken, zoals de bijstortverplichting, op zijn minst lastig”.

 

Gemiste signalen

Ook miste DNB signalen die volgens de onderzoekscommissie ‘onontbeerlijk zijn voor een effectief toezicht’. Zo werden kritische geluiden over de betrouwbaarheid van Lindberg door DNB genegeerd. Er wordt door de commissie in het rapport veel gesproken over dat er met de wetenschap van nu andere keuzes zouden zijn gemaakt. De Stichting is echter van mening dat die wetenschap tijdens het maken van de verschillende keuzes door DNB reeds aanwezig was of had kunnen zijn.

 

‘Rigide aanpak’

Dat DNB niet eerder en krachtiger optrad kwam volgens de Evaluatiecommissie doordat de toezichthouder bij elke stap eerst de juridische houdbaarheid ervan beoordeelde. Hield het stand als Conservatrix naar de rechter zou stappen? De commissie stelt dat deze niet onbegrijpelijke houding niet moet leiden “tot een formalistische en rigide aanpak, waarin zwakke signalen onopgemerkt of zonder opvolging blijven”.

“Het dossier Conservatrix wordt gekenmerkt door veel aandacht van de zijde van DNB en lange doorlooptijden. Behalve in de periode waarin Eli Global in 2017 weer aan tafel komt. Dan wordt in korte tijd en met een hoog tempo met behulp van extern advies een aantal belangrijke besluiten genomen. De Evaluatiecommissie heeft de indruk dat DNB in deze periode, achteraf bezien, heeft geleden onder het fenomeen van de confirmation bias, doordat zij door haar sterke overtuiging dat een oplossing zonder korting voor polishouders hoe dan ook bereikt moest worden te veel heeft gekoerst op argumenten en omstandigheden die deze overtuiging konden bevestigen, waardoor zij mogelijk te weinig oog heeft gehad voor andere oplossingen.”

 

Aanbevelingen

In het rapport doet de Evaluatiecommissie diverse aanbevelingen. De belangrijkste voor de Stichting is de aanbeveling om onderzoek te doen naar de wenselijkheid van een verzekeringsgarantiestelsel (IGS), met als fundamentele doelstelling de bescherming van polishouders. Dit lezen wij ook terug in de brief van de minister van Financiën die naar de Tweede Kamer is verzonden.

DNB heeft ook gereageerd door middel van een brief van de Raad van Commissarissen van DNB. DNB gaat met de aanbevelingen van de Evaluatiecommissie aan de slag en zal de minister van Financiën in februari 2022 informeren over hoe DNB de aanbevelingen gaat opvolgen.

 

De slager keurt zijn eigen vlees

Met enige verbazing heeft de Stichting het rapport van de Evaluatiecommissie gelezen. Wat de Stichting daarin vooral opvalt zijn de vele lovende woorden aan het adres van DNB. Dit is precies waar de Stichting vooraf al bang voor was. Zoals we eerder schreven is het “de slager die zijn eigen vlees keurt”. De puinhopen zijn enorm, polishouders worden grof gekort, maar met het toezicht was volgens de Evaluatiecommissie eigenlijk niet zoveel mis?

Het was DNB die de afspraken met de nieuwe aandeelhouder heeft gemaakt. Polishouders moesten vertrouwen op het toezicht en hun overheid. Polishouders hebben en hadden geen alternatief. Het zijn de afspraken van DNB die in de puinhopen hebben geresulteerd. Hoe kan daar dan lovend over worden gesproken? Het resultaat van de afspraken spreekt toch boekdelen zou je denken?

De Stichting voelt zich niet gesteund door dit rapport. Polishouders staan nog verder in de kou in deze toch al uitzichtloze situatie. Op wie anders dan op hun overheid moeten en kunnen zij dan vertrouwen?

 

Meer informatie

2021-12-14 Rapport Evaluatiecommissie Conservatrix
2021-12-14 Kamerbrief aanbieding rapport Evaluatiecommissie Conservatrix
2021-12-14 Reactie DNB op Rapport Evaluatiecommissie Conservatrix
Wopke Hoekstra gaat onderzoek doen